Dose, Ratio, Yield หมายถึงอะไร? ทำไมบาริสต้าต้องรู้

Dose, Ratio, Yield หมายถึงอะไร? ทำไมบาริสต้าต้องรู้

เวลาไปดื่มกาแฟหรือชงกาแฟเอง หลายคนอาจเคยได้ยินคำว่า Dose, Ratio, Yield แต่ไม่แน่ใจว่ามันคืออะไร และสำคัญยังไงกับรสชาติกาแฟ บทความนี้จะอธิบายให้เข้าใจง่าย พร้อมตัวอย่างชัดเจน โดยเฉพาะสำหรับคนที่ใช้ เมล็ดกาแฟคั่ว ชงเองที่บ้านหรือร้านกาแฟ

1. Dose (โดส) – ปริมาณผงกาแฟที่ใช้ชง
Dose คือ ปริมาณ เมล็ดกาแฟคั่วบด ที่เราตักใส่ตะกร้ากรอง (Portafilter) เพื่อเตรียมชงกาแฟ วัดเป็นกรัม (g) เช่น 18 กรัม, 20 กรัม

โดสมาก = กาแฟเข้มขึ้น แต่ไม่ควรเยอะเกินไปเพราะอาจทำให้รสขม
โดสน้อย = กาแฟบางเบาและอ่อน
ตัวอย่าง:
ถ้าสูตรกาแฟของร้านกำหนดให้ใช้ 18 กรัม ของเมล็ดกาแฟคั่วบดเพื่อชงเอสเพรสโซ่ 1 ช็อต นั่นคือ Dose = 18 g

2. Ratio (เรโช) – อัตราส่วนกาแฟต่อกาแฟที่ชงออกมา
Ratio คือ อัตราส่วนระหว่าง Dose กับปริมาณกาแฟที่ได้ (Yield)
ใช้กำหนดว่ากาแฟที่ออกมาจะเข้มข้นหรือบางเบา เขียนเป็นสัดส่วน เช่น 1:2, 1:2.5

ตัวอย่าง:

Dose = 18 g
Yield = 36 g
Ratio = 18 : 36 = 1:2
หมายความว่า ใช้เมล็ดกาแฟคั่ว 1 ส่วน ได้กาแฟชงออกมา 2 ส่วน

Ratio ต่ำ (เช่น 1:1.5) → กาแฟเข้มและขม
Ratio สูง (เช่น 1:3) → กาแฟอ่อนและบางเบา
เคล็ดลับ: การปรับ Ratio เป็นวิธีสำคัญในการควบคุมรสชาติกาแฟ โดยไม่ต้องเปลี่ยน Dose ของเมล็ดกาแฟคั่ว

3. Yield (เยิลด์) – ปริมาณกาแฟที่ได้นำมาชง
Yield คือ ปริมาณกาแฟชงสำเร็จที่ไหลออกจากเครื่อง วัดเป็นกรัม (g) เช่น 30 g, 36 g, 40 g

ถ้า Dose เท่าเดิม แต่ Yield มากขึ้น → กาแฟอ่อนลง
ถ้า Yield น้อย → กาแฟเข้มขึ้น
ตัวอย่าง:

Dose = 18 g
Ratio = 1:2
Yield = 36 g
หมายความว่า ใช้เมล็ดกาแฟคั่ว 18 กรัม ชงออกมาเป็นกาแฟ 36 กรัม

4. ทำไมต้องรู้ Dose, Ratio, Yield
การเข้าใจสามค่าพื้นฐานนี้ช่วยให้:

- ชงกาแฟรสชาติคงที่ – ไม่ว่าจะเป็นการใช้เมล็ดกาแฟคั่วชนิดใด บาริสต้าสามารถควบคุมให้ได้รสชาติเหมือนกันทุกครั้ง
- ปรับรสชาติกาแฟได้ง่ายขึ้น – เพิ่มหรือลด Dose หรือ Ratio ก็สามารถปรับความเข้ม-อ่อนของรสชาติได้ทันที
- เรียนรู้สูตรกาแฟเฉพาะตัว – เมล็ดกาแฟคั่วแต่ละแหล่งที่มา แต่ละโพรไฟล์การคั่ว จะมี Dose, Ratio, Yield ที่เหมาะสมที่สุด

ดังนั้น ไม่ว่าคุณจะเป็นบาริสต้ามืออาชีพ หรือคนที่ชอบชงกาแฟเองที่บ้าน การเข้าใจ Dose, Ratio, Yield จะช่วยให้คุณดึงรสชาติที่ดีที่สุดจาก เมล็ดกาแฟคั่ว ทุกชนิดออกมาได้อย่างเต็มที่

---------------------------------------------------------------------------------------------------

What do Dose, Ratio, and Yield mean? Why do baristas need to know them?

When drinking coffee or brewing it yourself, you may often hear the terms Dose, Ratio, and Yield, but may not be sure what they mean or why they matter to coffee flavor. This article explains them in a simple way with clear examples, especially for those who brew roasted coffee beans at home or in cafés.


1. Dose – The amount of coffee grounds used for brewing
Dose refers to the amount of ground roasted coffee beans placed into the portafilter before brewing. It is measured in grams (g), such as 18 g or 20 g.

Higher dose = stronger coffee, but too much can lead to bitterness
Lower dose = lighter and thinner coffee
Example:
If a café’s recipe specifies using 18 grams of ground roasted coffee beans to brew one espresso shot, then
Dose = 18 g


2. Ratio – The coffee-to-brewed-coffee ratio
Ratio is the relationship between the Dose and the amount of brewed coffee produced (Yield).
It determines whether the coffee will be strong or light, and is written as a proportion such as 1:2 or 1:2.5.

Example:

Dose = 18 g
Yield = 36 g
Ratio = 18 : 36 = 1:2

This means using 1 part roasted coffee beans to produce 2 parts brewed coffee.

Low ratio (e.g., 1:1.5) → stronger, more bitter coffee
High ratio (e.g., 1:3) → lighter, more diluted coffee
Tip: Adjusting the Ratio is a key way to control coffee flavor without changing the Dose of roasted coffee beans.


3. Yield – The amount of brewed coffee obtained
Yield is the amount of finished brewed coffee that flows out of the machine, measured in grams (g), such as 30 g, 36 g, or 40 g.

Same Dose but higher Yield → lighter coffee
Lower Yield → stronger coffee
Example:

Dose = 18 g
Ratio = 1:2
Yield = 36 g

This means using 18 grams of roasted coffee beans to produce 36 grams of brewed coffee.


4. Why Dose, Ratio, and Yield matter
Understanding these three basic values helps you to:

Brew consistent coffee – Regardless of the type of roasted coffee beans used, baristas can maintain consistent flavor every time
Adjust coffee flavor more easily – Increasing or decreasing the Dose or Ratio allows immediate control over strength and balance
Develop personalized coffee recipes – Each origin and roast profile of roasted coffee beans has its own ideal Dose, Ratio, and Yield
Therefore, whether you are a professional barista or someone who enjoys brewing coffee at home, understanding Dose, Ratio, and Yield will help you extract the best possible flavor from every type of roasted coffee beans.